Sklepy otwarte w niedzielę niehandlową - pełna lista 32 wyjątków od zakazu handlu

Co jest otwarte w niedzielę niehandlową - krótka odpowiedź

Ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta zakazuje w placówkach handlowych handlu i czynności związanych z handlem oraz powierzania ich pracownikowi lub zatrudnionemu (art. 5). Zakaz trwa 24 kolejne godziny: od 24:00 w sobotę do 24:00 w niedzielę (art. 3 pkt 7).

Otwarte mogą być tylko te miejsca, które mieszczą się w jednym z 32 wyjątków z art. 6 ust. 1. W praktyce w niedzielę niehandlową zakupy zrobisz przede wszystkim:

• na stacji paliw,
• w aptece lub punkcie aptecznym,
• w kwiaciarni, piekarni, cukierni i lodziarni,
• w lokalu gastronomicznym,
• na dworcu i w porcie lotniczym,
• w sklepie internetowym i w automacie,
• w sklepie, w którym za ladą stoi sam właściciel.

Zarówno 2026, jak i 2027 rok ma 52 niedziele, z czego 8 jest handlowych. Zakaz obowiązuje więc w 44 niedziele w roku. Po 13 listopada 2026 r. najbliższa niedziela handlowa to 6 grudnia 2026 r. - niedziele 15, 22 i 29 listopada są niehandlowe. Komplet dat znajdziesz w kalendarzu niedziele handlowe 2026.

Pełna lista 32 wyjątków od zakazu handlu (art. 6 ust. 1)

Poniżej wszystkie wyjątki z art. 6 ust. 1 ustawy, pogrupowane tematycznie. Numer w nawiasie to numer punktu w tym przepisie (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 301).

Paliwa i zdrowie

• stacje paliw płynnych (pkt 1),
• apteki i punkty apteczne (pkt 3),
• zakłady lecznicze dla zwierząt (pkt 4),
• placówki handlowe w zakładach leczniczych i placówkach służby zdrowia dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń (pkt 12),
• hurtownie farmaceutyczne (pkt 23).

Placówki z przeważającą działalnością

• handel kwiatami (pkt 2),
• handel pamiątkami lub dewocjonaliami (pkt 5),
• handel prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych (pkt 6),
• placówki pocztowe z przeważającą działalnością pocztową (pkt 7),
• piekarnie, cukiernie i lodziarnie z przeważającym handlem wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi (pkt 28),
• placówki z przeważającą działalnością gastronomiczną (pkt 29).

Podróże i transport

• placówki na dworcach, w portach i przystaniach morskich i śródlądowych - w zakresie bezpośredniej obsługi podróżnych (pkt 13),
• placówki w portach lotniczych (pkt 15),
• strefy wolnocłowe (pkt 16),
• środki transportu, statki, statki powietrzne, platformy wiertnicze i inne morskie budowle hydrotechniczne (pkt 17).

Turystyka, kultura i wydarzenia

• placówki w zakładach hotelarskich (pkt 9),
• placówki w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku (pkt 10),
• placówki organizowane wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także w halach targowych (pkt 11).

Cmentarz i pogrzeb

• handel kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach (pkt 25),
• zakłady pogrzebowe (pkt 26).

Rolnictwo i rybołówstwo

• sprzedaż ryb w gospodarstwach rybackich, ze statku rybackiego i w placówkach zajmujących się wyłącznie odbiorem produktów rybnych (pkt 14),
• rolniczy handel detaliczny (pkt 22),
• od 1 czerwca do 30 września - placówki handlujące wyłącznie maszynami rolniczymi, częściami i materiałami do nich (pkt 24),
• rolno-spożywcze rynki hurtowe prowadzone przez spółki prawa handlowego (pkt 30),
• placówki podmiotów kupujących towar na tych rynkach - tylko czynności związane z handlem (pkt 31),
• placówki prowadzące wyłącznie skup produktów rolnych, np. zboża, rzepaku, buraków cukrowych, owoców, warzyw, mleka surowego, runa leśnego (pkt 32).

Obiekty szczególne

• placówki w obiektach infrastruktury krytycznej (pkt 8),
• teren jednostek penitencjarnych (pkt 18),
• placówki na terenie jednostek wojskowych (pkt 19).

Handel online i bez obsługi

• sklepy internetowe i platformy internetowe (pkt 20),
• handel towarami z automatów (pkt 21).

Właściciel za ladą

• placówki, w których handel prowadzi przedsiębiorca będący osobą fizyczną „wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek” (pkt 27).

Zasada 40% przychodu - kiedy kwiaciarnia, kiosk czy piekarnia może być otwarta

Sześć wyjątków zależy od tego, czym placówka zajmuje się przede wszystkim: kwiaty (pkt 2), pamiątki i dewocjonalia (pkt 5), prasa, bilety i wyroby tytoniowe (pkt 6), usługi pocztowe (pkt 7), wyroby piekarnicze i cukiernicze (pkt 28) oraz gastronomia (pkt 29).

Ustawa definiuje przeważającą działalność w art. 6 ust. 2. Muszą być spełnione łącznie trzy warunki:

• to rodzaj działalności wskazany we wniosku o wpis do rejestru REGON,
• jest wykonywany w tej konkretnej placówce,
• stanowi co najmniej 40% miesięcznego przychodu ze sprzedaży detalicznej.

Do rolno-spożywczych rynków hurtowych (pkt 30) zasadę tę stosuje się odpowiednio.

Z progiem wiąże się obowiązek ewidencji. Placówki korzystające z wyjątków z pkt 2, 5-7 i 28-30 prowadzą miesięczną ewidencję przychodu z podziałem na działalność objętą wyjątkiem i pozostałą (art. 6 ust. 3), a inspektor pracy może żądać jej okazania (ust. 7). Według rozporządzenia Ministra Finansów z 28 stycznia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 229) ewidencję prowadzi się papierowo lub elektronicznie, a wpisów dokonuje się nie później niż do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.

Brak ewidencji albo prowadzenie jej niezgodnie z przepisami jest zagrożone tą samą grzywną co złamanie zakazu handlu (art. 10 ust. 2 pkt 2).

Sklep otwarty, bo stoi właściciel - kto z rodziny może pomagać

Zakaz dotyczy handlu w placówkach handlowych, a ustawa uznaje za taką placówkę obiekt (np. sklep, stoisko, stragan, hurtownię), „jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub zatrudnionych” (art. 3 pkt 1). Dlatego sklep może działać w niedzielę niehandlową, jeśli przedsiębiorca będący osobą fizyczną sprzedaje w nim wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek (art. 6 ust. 1 pkt 27).

Właściciel może korzystać z nieodpłatnej pomocy rodziny, ale tylko osób wymienionych w art. 6 ust. 4. To katalog zamknięty:

• małżonek,
• dzieci własne, dzieci małżonka i dzieci przysposobione,
• rodzice, macocha i ojczym,
• rodzeństwo,
• wnuki,
• dziadkowie.

Pomagający krewni nie mogą być jednocześnie pracownikami ani zatrudnionymi w tej placówce u tego przedsiębiorcy (art. 6 ust. 5). Nikt inny nie może stanąć za ladą nawet za darmo: nieodpłatne powierzanie pracy w handlu w niedziele, święta i w Wielką Sobotę jest zakazane (art. 4), więc „wolontariat” w sklepie nie wchodzi w grę. Według sprawozdań Państwowej Inspekcji Pracy nieodpłatną pracę członków rodziny spoza katalogu wykryto w 44 kontrolach w 2023 r., w 6 w 2024 r. i w 34 w 2025 r.

Ta sama zasada odpowiada na pytanie o sklepy sieci franczyzowych. Mogą być otwarte w niedzielę niehandlową, jeśli spełniają warunki pkt 27 albo innego wyjątku z art. 6. Zakaz dotyczy powierzania pracy pracownikom i zatrudnionym, a nie samego otwarcia lokalu przez właściciela. W sprawozdaniu za 2024 r. PIP odnotowała, że problem wielokrotnego naruszania zakazu „w głównej mierze” dotyczył dużych sklepów należących do sieci franczyzowych.

Co się zmieniło w 2022 roku - koniec „placówek pocztowych”

Obecny kształt wyjątków to efekt nowelizacji z 14 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1891), która weszła w życie 1 lutego 2022 r. Najgłośniejsza zmiana dotyczyła pkt 7. Wcześniej wyjątek obejmował handel „w placówkach pocztowych w rozumieniu ustawy (...) Prawo pocztowe” - bez dodatkowego warunku. Od 1 lutego 2022 r. obejmuje tylko placówki pocztowe, „w których przeważająca działalność polega na świadczeniu usług pocztowych”, czyli takie, w których usługi te dają co najmniej 40% miesięcznego przychodu.

Ta sama nowelizacja:

• wprowadziła próg 40% przychodu (art. 6 ust. 2),
• dodała obowiązek ewidencji przychodu (ust. 3, 6 i 7),
• dodała zamknięty katalog krewnych, którzy mogą pomagać właścicielowi (ust. 4-5),
• zmieniła brzmienie pkt 14 (ryby), pkt 24 (maszyny rolnicze) i pkt 32 (skup produktów rolnych).

Ostatnia nowelizacja ustawy to Dz.U. 2024 poz. 1965, która weszła w życie 1 lutego 2025 r. Później nie uchwalono kolejnych zmian, a aktualny tekst jednolity to Dz.U. 2025 poz. 301 (stan na 13 listopada 2026 r.).

Stacje paliw, apteki i sklepy na dworcach - czym się różnią

Najczęściej szukane wyjątki mają różne warunki:

• Stacje paliw (pkt 1) - ustawa rozumie przez stację paliw płynnych obiekt, w obrębie którego sprzedaje się produkty naftowe na podstawie ważnej koncesji wydanej na podstawie Prawa energetycznego (art. 3 pkt 8).
• Apteki i punkty apteczne (pkt 3) - próg 40% przychodu ich nie dotyczy, podobnie jak stacji paliw.
• Dworce, porty i przystanie (pkt 13) - wyjątek działa tylko w zakresie bezpośredniej obsługi podróżnych.
• Porty lotnicze (pkt 15) - placówki handlowe w portach lotniczych.
• Gastronomia (pkt 29) - tu liczy się przeważająca działalność, czyli próg 40% przychodu i ewidencja.

Godzin otwarcia ustawa nie reguluje - o tym, czy i jak długo dana placówka działa w niedzielę, decyduje jej właściciel.

Te same wyjątki obowiązują także w Wielką Sobotę po 14:00 (art. 8 ust. 1) oraz w święta. Dotyczy to również Wigilii, która od 1 lutego 2025 r. jest dniem wolnym od pracy i jako święto podlega pełnemu zakazowi handlu z art. 5. Listę świąt znajdziesz w zestawieniu dni wolne od pracy 2026.

Kary i kontrole PIP - dane za 2025 rok

Kto wbrew zakazowi powierza pracę w handlu w niedziele lub święta pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega grzywnie od 1000 do 100 000 zł (art. 10 ust. 1). Sprawy te rozpoznaje się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 11). Kara dotyczy tego, kto powierza pracę, czyli przedsiębiorcy. Ustawa nie przewiduje kary dla klienta, który robi zakupy.

Przestrzeganie zakazu kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy. Według sprawozdania PIP za 2025 r. inspektorzy przeprowadzili 2198 kontroli, a razem z czynnościami rozpoznawczymi objęli 2434 sklepy (rok wcześniej 2231). Nieprawidłowości wykryte w 2025 r. dotyczyły 1567 pracowników, 820 osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę i 36 osób pracujących bez umowy.

W 2025 r. skontrolowano 185 sklepów wielkopowierzchniowych. PIP podaje też, że 70% placówek objętych w 2025 r. kontrolą lub czynnościami rozpoznawczymi nie handlowało w niedzielę albo nie naruszało zakazu, mimo że sklepy wybierano na podstawie sygnałów o nieprawidłowościach.

Które wyjątki sprawiają najwięcej kłopotów? Według sprawozdania za 2025 r. skala naruszeń wynikała głównie z nieprawidłowego korzystania z pkt 10 (kultura, sport, oświata, turystyka, wypoczynek), np. organizowania w sklepie bibliotek, czytelni czy wypożyczalni sprzętu sportowego. PIP relacjonuje, że Sąd Najwyższy w sprawach z kasacji Prokuratora Generalnego przyjął, iż to sklep musi znajdować się na terenie takiego zakładu, „nie zaś odwrotnie”. W 2024 r. SN rozstrzygnął 7 takich spraw, a w 2025 r. uwzględnił kolejne 2 kasacje.

W sprawozdaniu za 2024 r. inspekcja wymienia też nadużywanie m.in. pkt 6 i pkt 25 oraz przypomina, że pkt 31 pozwala podmiotom kupującym na rynkach hurtowych tylko na czynności związane z handlem, a nie na sprzedaż w niedzielę. Jako główną przyczynę łamania zakazu PIP wskazuje w tym dokumencie zyski „wielokrotnie przewyższające ewentualne kary”.

Niedziele handlowe 2026 i 2027 - kiedy otwarte są wszystkie sklepy

W niedziele handlowe zakaz nie obowiązuje. Wyznacza je art. 7 ust. 1 ustawy: to trzy kolejne niedziele przed Wigilią, niedziela przed Wielkanocą oraz ostatnia niedziela stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia - razem 8 w roku.

Dwie zasady uzupełniające: jeśli na niedzielę handlową wypada święto, obowiązuje zakaz handlu (art. 7 ust. 2), a w grudniowe niedziele handlowe pracownik lub zatrudniony może pracować w handlu w nie więcej niż dwie z trzech (art. 7 ust. 1b). Ostatnia niedziela 2026 r., czyli 27 grudnia, jest już niehandlowa.

Szczegóły przedświątecznych zakupów opisujemy na stronie niedziele handlowe w grudniu 2026, a plan na kolejny rok w kalendarzu niedziele handlowe 2027.