Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy? Praca, sklepy i kalendarz na 2026 i 2027 rok

Czy Wigilia jest dniem wolnym od pracy?

Tak. Wigilia Bożego Narodzenia jest wymieniona w art. 1 pkt 1 lit. ka ustawy o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296), obok pierwszego i drugiego dnia świąt.

Zmianę wprowadziła ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965). Prezydent podpisał ją 24 grudnia 2024 r., w Dzienniku Ustaw ukazała się 30 grudnia 2024 r., a zgodnie z jej art. 5 weszła w życie 1 lutego 2025 r. Dlatego 24 grudnia 2024 r. był jeszcze zwykłym dniem pracy, a pierwsza ustawowo wolna Wigilia przypadła 24 grudnia 2025 r.

Od tamtej pory przepisy o samej Wigilii się nie zmieniły. Według rejestru aktów w API Sejmu ostatnią nowelizacją zarówno ustawy o dniach wolnych od pracy, jak i ustawy o ograniczeniu handlu pozostaje właśnie Dz.U. 2024 poz. 1965 (stan na 13 listopada 2026 r.). Wigilia 2026 i Wigilia 2027 są zatem wolne na tych samych zasadach, a komplet świąt znajdziesz w zestawieniu dni wolne od pracy 2026.

Wigilia 2026 i 2027 w kalendarzu

To, ile wolnego da Wigilia, zależy od dnia tygodnia. Poniżej nasze wyliczenia dla dwóch najbliższych lat, dla pełnego etatu i miesięcznego okresu rozliczeniowego.

W 2026 r. Wigilia wypada w czwartek, więc osoby pracujące od poniedziałku do piątku mają wolne cztery dni z rzędu, od 24 do 27 grudnia. Drugi dzień świąt przypada w sobotę, a za takie święto pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny. Wynika to z art. 130 § 2 Kodeksu pracy, który obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin za każde święto wypadające w innym dniu niż niedziela.

Kiedy będzie ten dodatkowy dzień? W firmach prywatnych termin ustala pracodawca. Z mocy prawa wolny poniedziałek 28 grudnia 2026 r. mają tylko członkowie korpusu służby cywilnej - wyznaczyło go zarządzenie nr 2 Prezesa Rady Ministrów z 5 stycznia 2026 r. (M.P. 2026 poz. 36).

W 2027 r. Wigilia to piątek, 25 grudnia sobota, a 26 grudnia niedziela, co daje trzy dni wolne z rzędu. Za sobotnie Boże Narodzenie znów przysługuje dodatkowy dzień wolny wyznaczony przez pracodawcę. Zarządzenia dla służby cywilnej na 2027 r. na dzień publikacji tego tekstu nie znaleźliśmy, więc nie podajemy dla niej żadnej daty.

Wolna Wigilia skraca grudniowy wymiar czasu pracy o 8 godzin. W grudniu 2026 r. są 23 dni od poniedziałku do piątku, odejmujemy trzy święta poza niedzielą (24, 25 i 26 grudnia) i zostaje 20 dni, czyli 160 godzin. W grudniu 2027 r. odejmujemy tylko dwa (24 i 25 grudnia), bo 26 grudnia wypada w niedzielę i wymiaru nie obniża: zostaje 21 dni i 168 godzin. Układ całego roku pokazuje strona dni wolne od pracy 2027.

Kto musi pracować w Wigilię

Dla Kodeksu pracy Wigilia jest takim samym świętem jak każde inne. Art. 151⁹ § 1 KP stanowi, że „dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy”. Praca w taki dzień jest dozwolona tylko w przypadkach wymienionych w art. 151¹⁰ KP, między innymi:

• przy akcjach ratowniczych i usuwaniu awarii,
• w ruchu ciągłym i przy pracy zmianowej,
• przy niezbędnych remontach,
• w transporcie i komunikacji,
• w zakładowych strażach pożarnych oraz przy ochronie mienia i osób,
• w rolnictwie i hodowli,
• przy pracach koniecznych ze względu na użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności (pkt 9): w usługach dla ludności, gastronomii, hotelarstwie, gospodarce komunalnej, placówkach ochrony zdrowia i pomocy społecznej z całodobową opieką, a także w kulturze, oświacie, turystyce i wypoczynku.

Pracować mogą również osoby zatrudnione w systemie, w którym praca odbywa się wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta (pkt 10), oraz osoby świadczące usługi elektroniczne dla odbiorców za granicą, jeśli u odbiorcy jest to dzień roboczy (pkt 11).

Jeszcze jedna rzecz ważna dla pracujących na zmiany. Za pracę w święto uważa się pracę między godziną 6:00 tego dnia a 6:00 dnia następnego, chyba że u pracodawcy ustalono inną godzinę (art. 151⁹ § 2 KP).

Co należy się za pracę w Wigilię

Kto pracuje 24 grudnia w jednym z dozwolonych przypadków, ma dostać inny dzień wolny w ciągu okresu rozliczeniowego (art. 151¹¹ § 1 pkt 2 KP). Państwowa Inspekcja Pracy zwraca uwagę, że przy najczęstszym, miesięcznym okresie rozliczeniowym oznacza to zwykle oddanie dnia wolnego do 31 grudnia.

Jeśli oddanie dnia wolnego w okresie rozliczeniowym nie jest możliwe, pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto (art. 151¹¹ § 3 w związku z art. 151¹ § 1 pkt 1 KP).

Wyjątkiem są pracownicy w systemie weekendowym. Obowiązek oddania dnia wolnego z art. 151¹¹ § 1 KP obejmuje przypadki z pkt 1-9 i 11 art. 151¹⁰, a pkt 10, czyli pracy wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta, przepis nie wymienia. Dla tych osób Wigilia jest po prostu jednym z dni, na które się umówiły.

A jeśli pracodawca każe przyjść do pracy bez podstawy z art. 151¹⁰ KP? Naruszanie przepisów o czasie pracy jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (art. 281 § 1 pkt 5 KP). W aktualnym tekście jednolitym Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245) grozi za nie grzywna od 2000 do 60 000 zł. W materiałach z 2025 r. można jeszcze trafić na niższe kwoty. Aktualna wysokość grzywny wynika z obecnego tekstu jednolitego Kodeksu pracy.

Czy sklepy są otwarte w Wigilię?

Nie, w Wigilię obowiązuje pełny zakaz handlu, taki sam jak w każde inne święto. Art. 5 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta (t.j. Dz.U. 2025 poz. 301) zakazuje w te dni zarówno handlu w placówkach handlowych, jak i powierzania pracy w handlu. Zakaz trwa całą dobę: od godziny 24:00 dnia poprzedzającego do 24:00 w dniu święta (art. 3 pkt 7). Placówki, których nie obejmuje żaden wyjątek z art. 6, są więc 24 grudnia zamknięte przez cały dzień, a nie tylko po południu.

Ustawa przewiduje 32 wyjątki (art. 6 ust. 1). W Wigilię otwarte mogą być między innymi:

• stacje paliw,
• apteki,
• kwiaciarnie,
• piekarnie i cukiernie, w których przeważa sprzedaż własnych wyrobów,
• lokale gastronomiczne,
• sklepy na dworcach i lotniskach,
• placówki pocztowe,
• sklepy internetowe i automaty,
• sklepy, w których handluje osobiście przedsiębiorca będący osobą fizyczną (pkt 27).

Tam, gdzie wyjątek zależy od „przeważającej działalności”, na przykład w piekarniach i kwiaciarniach, chodzi o co najmniej 40% miesięcznego przychodu ze sprzedaży detalicznej danej placówki (art. 6 ust. 2). Z kolei właścicielowi, który sam staje za ladą, może nieodpłatnie pomagać rodzina, o ile nie jest u niego zatrudniona (art. 6 ust. 4-5). Dlatego mały osiedlowy sklep bywa w Wigilię czynny, a duży market nie.

Zakaz dotyczy nie tylko pracowników etatowych, ale też osób na umowach cywilnoprawnych, bo ustawa mówi o „zatrudnionych” (art. 3 pkt 5 i art. 5). Za powierzenie pracy w handlu w święto wbrew zakazowi grozi grzywna od 1000 do 100 000 zł (art. 10 ust. 1). To inna kara niż ta z Kodeksu pracy: tamta dotyczy naruszenia przepisów o czasie pracy u każdego pracodawcy, ta wyłącznie handlu.

Jak to wygląda w kalendarzu? W 2026 r. sklepy objęte zakazem będą zamknięte cztery dni z rzędu: w czwartek 24 grudnia, piątek 25 grudnia, sobotę 26 grudnia i w niedzielę 27 grudnia, która nie jest handlowa. Ostatnie zakupy przed świętami zrobisz w środę 23 grudnia. W 2027 r. przerwa potrwa trzy dni, od piątku 24 do niedzieli 26 grudnia, a ostatnim dniem zakupów będzie czwartek 23 grudnia.

Godziny otwarcia sklepów w Wigilię - co się zmieniło od 2025 roku

W sieci wciąż krąży informacja, że w Wigilię sklepy pracują do 14:00. Tak było do końca stycznia 2025 r.: dawny art. 8 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu zakazywał 24 grudnia handlu dopiero po godzinie 14:00. Nowelizacja usunęła Wigilię z tego przepisu, a limit do 14:00 został tylko dla Wielkiej Soboty.

Godziny otwarcia w Wigilię mają dziś tylko placówki objęte wyjątkami. Pozostałe sklepy są zamknięte od północy do północy.

Trzy niedziele handlowe w grudniu

Od 2025 r. w grudniu jest też dodatkowa niedziela handlowa: handlowe są „kolejne trzy niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia” (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ograniczeniu handlu). Z naszych wyliczeń wynika, że:

• w 2026 r. są to 6, 13 i 20 grudnia - szczegóły na stronie niedziele handlowe w grudniu 2026,
• w 2027 r. są to 5, 12 i 19 grudnia - pełna lista: niedziele handlowe 2027.

Trzy niedziele handlowe nie oznaczają trzech niedziel pracy dla tej samej osoby. Pracownik lub zatrudniony może pracować w handlu najwyżej w dwie z nich (art. 7 ust. 1b).

Za pracę w niedzielę handlową pracodawca udziela dnia wolnego w ciągu 6 dni przed taką niedzielą lub po niej. Gdy to niemożliwe, dzień wolny ma być oddany do końca okresu rozliczeniowego, a w ostateczności należy się dodatek 100% (art. 151¹¹ § 1 pkt 1 i § 2 KP).