Dzień wolny za święto w sobotę - komu przysługuje i do kiedy pracodawca musi go oddać (2026 i 2027)

Dzień wolny za święto w sobotę - komu się należy i do kiedy

Zasada wynika z art. 130 § 2 Kodeksu pracy: „Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin”. Sobota to „inny dzień niż niedziela”, więc święto w sobotę zmniejsza liczbę godzin do przepracowania. Skoro w sobotę i tak nie pracujesz, pracodawca musi oddać te 8 godzin w postaci innego dnia wolnego.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło to w marcu 2026 roku: gdy święto przypada w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (najczęściej w sobotę), dla zachowania prawidłowego wymiaru czasu pracy trzeba wyznaczyć pracownikowi inny dzień wolny.

Termin wyznacza pracodawca. Jedyne twarde ograniczenie to okres rozliczeniowy: dzień wolny musi przypaść w tym samym okresie co sobotnie święto, przed nim albo po nim. W 2026 roku święta w sobotę to 15 sierpnia i 26 grudnia, w 2027 roku 1 maja i 25 grudnia. Pełną listę świąt z dniami tygodnia znajdziesz na stronach dni wolne od pracy 2026 i dni wolne od pracy 2027.

Święta w sobotę w 2026 i 2027 - tabela z wymiarem czasu pracy i terminem wolnego

Poniżej cztery sobotnie święta z lat 2026-2027. Wymiar czasu pracy dotyczy pełnego etatu i uwzględnia już obniżenie o 8 godzin za święto w sobotę. Ostatnia kolumna to przykład terminu, który daje najdłuższy wypoczynek bez urlopu - decyzja i tak należy do pracodawcy.

Wolne za 26 grudnia 2026. Wigilia wypada w czwartek, pierwszy dzień świąt w piątek, drugi w sobotę, a 27 grudnia to niedziela. Jeśli pracodawca wyznaczy wolne na poniedziałek 28 grudnia, wychodzi pięć dni wolnych z rzędu bez dnia urlopu. Ten właśnie termin podaje w swoim przykładzie Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym dzień za 26 grudnia musi przypaść w grudniu 2026.

Wolne za 1 maja 2027. 1 maja to sobota, 2 maja niedziela, a 3 maja poniedziałek i święto. Piątek 30 kwietnia domknąłby czterodniowy weekend, ale to dzień kwietniowy. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym pracodawca nie może go wyznaczyć jako wolnego za 1 maja - dzień musi wtedy przypaść w maju. Maj 2027 ma zresztą wyjątkowo niski wymiar: 144 godziny, bo obniżają go 1 maja, 3 maja i Boże Ciało 27 maja. Układ pozostałych wolnych pokazuje zestawienie długie weekendy 2027.

Wolne za 25 grudnia 2027. Wigilia wypada w piątek, 25 grudnia w sobotę, 26 grudnia w niedzielę. Wolny poniedziałek 27 grudnia daje cztery dni z rzędu. Za drugi dzień świąt dodatkowego dnia w 2027 roku nie będzie, bo wypada w niedzielę - tak samo jak 15 sierpnia 2027. W całym 2027 roku wymiar czasu pracy na pełnym etacie to 2008 godzin, czyli 251 dni.

Podstawa prawna: art. 130 § 2 Kodeksu pracy i wyrok TK

Aktualny tekst jednolity Kodeksu pracy to Dz.U. 2026 poz. 1245. Nie ma w nim osobnego przepisu o sobocie. Obowiązek wynika z połączenia dwóch reguł: art. 130 § 2 (święto w dniu innym niż niedziela obniża wymiar o 8 godzin) oraz art. 129 § 1, według którego pracuje się do 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

Kto szuka w kodeksie § 2¹ art. 130, znajdzie tylko adnotację „(utracił moc)”. Według ministerstwa przepis ten obowiązywał od 2011 roku i sprawiał, że święto w dniu wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy nie obniżało wymiaru. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 października 2012 r. (sygn. K 27/11) uznał go za niezgodny z zasadą równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji, bo różnicował pracowników wyłącznie ze względu na układ kalendarza. Przepis przestał obowiązywać 8 października 2012 r.

Dlaczego za sobotę jest dzień wolny, a za niedzielę nie? Art. 130 § 2 wprost wyłącza niedzielę. W marcu 2026 roku ministerstwo negatywnie rozpatrzyło petycję o dzień wolny za święto w niedzielę i przy okazji wyjaśniło logikę soboty: bez dodatkowego dnia wymiar byłby na papierze niższy o 8 godzin, a pracownik faktycznie pracowałby tyle samo co w okresie bez święta. Byłoby to obejście normy czasu pracy.

Jedno zastrzeżenie: dniem wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy nie musi być sobota. Może to być każdy dzień tygodnia poza niedzielą i świętem.

Kto wyznacza dzień wolny i do kiedy trzeba go oddać

Według Państwowej Inspekcji Pracy termin wyznacza pracodawca. Nie musi go uzgadniać z pracownikiem i może ogłosić go w sposób przyjęty w firmie, na przykład na tablicy ogłoszeń albo w intranecie. Prośba pracownika o konkretny dzień nie jest wiążąca. OIP Gdańsk dodaje, że termin może być ustalony jednostronnie albo indywidualnie w porozumieniu z pracownikiem, zgodnie z praktyką lub regulaminem pracy.

• Ten sam okres rozliczeniowy. Dzień wolny musi przypaść w okresie, w którym wypada sobotnie święto. Można go wyznaczyć przed świętem albo po nim.
• Okres miesięczny. Dzień wolny przypada w tym samym miesiącu co święto: za 26 grudnia 2026 w grudniu 2026.
• Okres kilkumiesięczny. Dzień wolny może przypaść w dowolnym miesiącu, najpóźniej do końca okresu. PIP podawała przykład okresu od 1 lipca do 30 września 2026 dla święta 15 sierpnia.
• Bez przenoszenia. Dnia wolnego nie można przesunąć na kolejny okres rozliczeniowy.
• Cały dzień. Wolnego udziela się w całości, nie można go rozbić na godziny.

Kto nie dostanie dodatkowego dnia: praca w soboty, system równoważny, niepełny etat, zlecenie

Dodatkowy dzień dotyczy osób, dla których sobota jest dniem wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy. W kilku sytuacjach pracodawca nie musi go wyznaczać:

• Sobota jest Twoim dniem pracy. PIP podaje przykład fryzjerki pracującej od wtorku do soboty: jej pracodawca nie musi dawać dodatkowego dnia wolnego za święto w sobotę.
• System równoważny. Przy dobie pracy wydłużonej do 12 godzin (art. 135 KP) wystarczy, że grafik mieści się w obniżonym wymiarze. OIP Gdańsk pokazał to na sierpniu 2026: 13 dni po 12 godzin i jeden dzień 4-godzinny dają 160 godzin, czyli rozkład prawidłowy.
• Mniej niż 5 dni pracy w tygodniu. Przy niepełnym etacie liczy się zgodność grafiku z obniżonym wymiarem. Pracownik, który w sierpniu 2026 miał w rozkładzie 10 dni pracy, nie musiał dostać dodatkowego dnia za 15 sierpnia.
• Umowa zlecenia lub o dzieło. Dzień wolny za święto w sobotę to uprawnienie pracownicze, nie obejmuje umów cywilnoprawnych.
• Zatrudnienie po święcie. Osoba przyjęta w trakcie okresu rozliczeniowego dostaje dzień wolny tylko wtedy, gdy sobotnie święto wypada już po dniu jej zatrudnienia. W przykładzie PIP zatrudniony 27 grudnia 2021 nie dostał wolnego za sobotę 25 grudnia 2021, a zatrudniony 22 grudnia 2021 - dostał.

Przy grafikach obejmujących niedziele i święta obowiązuje art. 147 KP: w okresie rozliczeniowym pracownik ma mieć co najmniej tyle dni wolnych, ile przypada w nim niedziel, świąt i dni wolnych z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy.

Urlop, L4, urlop bezpłatny a dzień wolny za sobotę

Zwolnienie lekarskie. Jeśli w dniu wyznaczonym jako wolny za święto jesteś na L4, inny dzień wolny Ci nie przysługuje. PIP tłumaczy to tym, że wymiar czasu pracy został już prawidłowo obniżony. Sama nieobecność też obniża wymiar: zgodnie z art. 130 § 3 KP odejmuje się godziny usprawiedliwionej nieobecności, które przypadały do przepracowania według rozkładu.

Urlop wypoczynkowy. Jeśli planowałeś urlop na dzień, który pracodawca wyznaczył jako wolny za święto, ten dzień nie jest liczony jako urlop i nie pomniejsza Twojej puli. OIP Gdańsk pokazuje to na przykładzie 28 grudnia 2026: w dniu już wyznaczonym jako wolny urlopu udzielić się nie da. Działa to też w drugą stronę - pracodawca nie ma obowiązku dawać w zamian kolejnego dnia, bo wolne uznaje się za wykorzystane.

Urlop macierzyński i bezpłatny. Osoba, która w wyznaczonym dniu przebywa na urlopie macierzyńskim lub bezpłatnym, nie otrzymuje dodatkowego dnia wolnego w innym terminie.

Co, jeśli pracodawca nie da wolnego

Nieudzielenie należnego dnia wolnego to naruszenie przepisów o czasie pracy, czyli wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 5 Kodeksu pracy. Według obecnego brzmienia Kodeksu pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245) grozi za nie grzywna od 2000 zł do 60 000 zł. Wiele poradników podaje jeszcze dawne kwoty, o połowę niższe - są nieaktualne.

Przestrzegania przepisów o czasie pracy pilnuje Państwowa Inspekcja Pracy. Dla pracownika najważniejsze są dwie reguły opisane wyżej: dzień wolny ma przypaść w tym samym okresie rozliczeniowym co święto i nie przechodzi na kolejny okres.

Dni wolne w administracji rządowej a w firmie prywatnej

Na początku 2026 roku Prezes Rady Ministrów wydał zarządzenie nr 2 z 5 stycznia 2026 r. (M.P. 2026 poz. 36), które wyznaczyło dni wolne dla członków korpusu służby cywilnej. Według doniesień medialnych chodzi o piątek 14 sierpnia i poniedziałek 28 grudnia 2026.

To zarządzenie dotyczy wyłącznie służby cywilnej. Nie wiąże firm prywatnych ani innych pracodawców - każdy z nich wyznacza dzień wolny za święto w sobotę samodzielnie i może wybrać inny termin.